‘Er is maar één baas in de regering: Frank Vandenbroucke’

In een interview met De Zondag maakt Kjell Vander Elst (Anders) brandhout van de regering-De Wever. De verbrokkeling van de liberale krachten aanschouwt hij dan weer met lede ogen. ‘Maurits en Egbert leggen dezelfde accenten als wij. Is het niet zonde dat we dat allemaal onder een andere vlag doen?‘

Politiek zit u in het bloed. Uw vader Joël, vandaag burgemeester van Bertem, werkte destijds op kabinetten van onder meer premier Verhofstadt.

‘Thuis ging het elke dag over politiek. Dan kan je twee kanten op. Ofwel krijg je daar een degout van, zoals mijn zus, ofwel doe je daaraan mee, zoals ikzelf. Terwijl mijn vrienden buitenspeelden, bleef ik aan tafel zitten om te luisteren naar de grote mensen. Sommigen vinden dat een nadeel dat je van vader op zoon voor de politiek kiest. Ik vind dat flauwekul. Er zijn toch ook bakkerszonen die hun vader opvolgen? Maar ik ben liberaal – een klassieke liberaal – uit overtuiging, niet omdat mijn vader dat is. Ik ben evenveel door hem geprikkeld als door mijn onderwijservaringen.’

Verklaar u nader.

‘Omdat het onderwijs mensen aanleert voorzichtig te zijn. Op mijn achttiende werd het mij – omdat ik uit het TSO kwam – unaniem afgeraden naar de unief te gaan. Is dat niet belachelijk? Gelukkig heb ik zulke adviezen nooit opgevolgd – zo tegendraads ben ik wel. Wij zijn een generatie aan het kweken die geen risico's meer durft te nemen, die de overheid laat bepalen wat mag en niet mag. Ook politiek zie je die tendens, zeker sinds de coronacrisis. Ik noem Frank Vandenbroucke (Vooruit) de handrem van de samenleving. Roken? Mag niet. Alcohol? Mag niet. Sociale media? Mag niet. De strijd voor nul verkeersdoden: natuurlijk is die legitiem. Maar moet je daarom mensen verplichten een helm te dragen op de fiets of e-step?’

Als dat doden kan voorkomen, is dat geen goede reden?

‘Maar moet je dat als overheid opleggen? Dat is mijn punt. De mensen weten zelf ook wel dat een helm veiliger is. Laat mensen vrij, heb vertrouwen in hen: dat is voor mij de kern van het liberalisme. Dat is het grote verschil met de socialisten, en blijkbaar ook met N-VA, want zij lopen de socialisten achterna. Deze partijen vertrekken vanuit een fundamenteel wantrouwen in de mens. Hun ijver naar een risicoloze samenleving leidt alleen maar tot minder vrijheid en meer verplichtingen. Net daarom is een liberale partij zo nodig.’

Hoe kijkt u naar de federale begrotingsoefening? Premier Bart De Wever (N-VA) is op zoek naar tien miljard.

‘Met veel schrik. Wat is de conclusie na twee jaar De Wever? Taks, taks, taks, altijd maar extra taksen. De enige taks die wij nog niet hadden, die de liberalen altijd hebben tegengehouden, is intussen ook ingevoerd: de meerwaardebelasting. En zeggen dat ik aanvankelijk een redelijk gevoel had bij het regeerakkoord. Ook de voorbije dagen en weken gaat het voortdurend over extra taksen. De btw omhoog, de managementvennootschappen. Die mensen betalen al belastingen, hè! Denkt De Wever nu echt dat hij groei kan creëren door ondernemers uit te persen?’

Denkt u niet dat er misbruik wordt gemaakt van het systeem van managementvennootschappen?

‘Ik denk niet dat dat veel gebeurt, neen. Wat is trouwens misbruik? Dat mensen minder belastingen willen betalen in het meest belaste land, vind ik heel legitiem.’

Ook als dat tot gevolg heeft dat zij voor 1 euro naar de dokter kunnen?

‘Akkoord, dat kan niet. Als dat het resultaat is, moet dat herbekeken worden. Maar ik gruw van het beeld dat de regering schetst: alsof deze zelfstandigen halve criminelen zijn. Het tegendeel is waar: dat zijn de mensen die zorgen voor groei en welvaart. Als we een gezonde begroting willen, hebben we vooral groei nodig.’

Als Kamerlid volgt u vooral Defensie op. Wat vindt u van het idee om de dienstplicht weer in te voeren?

“Een zeer slecht idee. De argumenten van minister Francken (N-VA) zijn fout. Defensie is geen opvoedingsgesticht. Opvoeding moet thuis gebeuren en op school. Trouwens, jongeren die strafbare feiten plegen, moeten berecht worden door justitie, en niet naar een opvoedkamp worden gestuurd.’

Om correct te zijn: de minister ziet het breder. Hij wil elke 18-jarige verplichten om iets van gemeenschapsdienst te doen: defensie, zorg, natuur, noem maar op.

“Ook geen goede zaak. Wéér die verplichting. Wéér de overheid die denkt alles te kunnen oplossen door dingen te verplichten. Neen! Als ik het woord verplichten hoor, word ik ongemakkelijk. Een vrijwillig dienstjaar, met de nadruk op vrijwilligheid, steunen wij wel.’

Lees het volledige interview in De Zondag.